Roomburg-OTV tuinverenigingen
Woensdag 25 maart hebben we baggerdiertjes gered!
- 1 kleine watersalamander (man)
- 1 pad ( 1-jarig)
- 1 bruine kikker ( 1-jarig)
- 2 dansmuglarven sp.
- 1 tuinwolfspin, Pardoza sp. (niet-aquatisch)
- 1 emelt sp (van een langpootmug, niet-aquatisch)
- 3 rode Amerikaanse rivierkreeften (meegenomen naar huis i.v.m. invasieve status)
Ook gevonden:
- 1 tiendoornige stekelbaars (dood)
- veel lege huisjes van poelslakken en posthoornslakken (vele soorten en maten)
- géén lege schelpen vasn schildersmosselen
- een paar zakken (maar geen grofvuil)
Verder interessant om te weten:
- We waren met 18 deelnemers, waarvan 5 kinderen onder de 12 jaar
- Onze natuurgidsen waren André, Gerard, Marijke en Aaf
- De weersvoorspelling kwam gelukkig niet uit: het was zonnig en maar een klein beetje winderig!
Dinsdag 17 maart hebben we baggerdiertjes gered!
- 10 duikerwantsen
- 3 schildersmosselen
- 1 kleine modderkruiper (jong van vorig jaar)
- 2 kleine watersalamanders (eén vrouwtje en een jong van vorig jaar)
- 1 zeelt (30 cm!)
- 3 larven van echte libellen
- 2 slijkvlieglarven
Ook gevonden:
- 1 alver (dood)
- veel lege huisjes van poelslakken en posthoornslakken (vele soorten en maten)
- veel lege schelpen vasn schildersmosselen
Verder interessant om te weten:
- we waren met 8 volwassenen van drie Volkstuinverenigingen, waarvan de werkgroep Natuurvriendelijk tuinieren, (amateur-)biologen van RAVON, IVN en het KNNV,
- 1 medewerker van Tijhuis ingenieurs (ecoloog Sil)
- 1 medewerker op de kraan en in het baggerbootje van de fa. Baars
- Pachter José kwam ook even kijken: op haar land wordt de bagger gestort
- vier passanten bleven naar de platen kijken en stelden vragen
- heel veel glaswerk (ook glazen platen), een kachel cq barbeque en een pootschepje kwamen ook tevoorschijn uit de bagger
- een serie foto's volgt nog!
- en een artikel in het Leidsch Dagblad door Felix Straatsma met foto's van Hielco Kuipers verscheen op 18 maart 2026.
Op 28 juni gaan we samen met tuinders en andere enthousiaste watermensen een nulmeting doen bij Oostvliet, in de Oostvlietpolder
- Iedereen is welkom, amateurbioloog of niet!
- We verzamelen vanaf 12:30u, 13u begint de introductie
- Zo'n 1,5u wordt er met schepnetten gevist naar waterdiertjes
- Daarna pluizen we de vangsten uit
- Na afloop zijn er koffie en thee en een kleine versnapering. Neem zelf boterhammen mee voor de grote trek!
Aanmelden
- Meld je aan via de OWL-kalender
- Zodat we weten hoeveel emmers, zeefjes, handschoenen en zoekkaarten we mee moeten nemen.
- Verzamelplaats is het Clubhuis van Oostvliet laat daarom ook je telefoonnummer bij ons achter voor appjes of sms berichten
- We scheppen vanaf aankomst een uur en doen de dieren in schoon water, daarna volgt determineren en opmeten van de dieren. De data zetten we op telformulieren.
- Daarna verzamelen we alle materialen, telformulieren en ruimen alles op in de bakfietsen.
Jong en oud welkom! Tips:
- Kinderen onder de 12 jaar zijn zeer welkom maar dienen begeleid te worden door ten minste één eigen ouder/verzorger.
- Ga ervan uit dat je lekker vies wordt dus doen oude, warme kleren en laarzen aan.
- Neem schoon (drink-)water mee, kleed je naar de weersvoorspelling
- Was je handen goed voordat je iets eet of drinkt nadat je met bagger of dieren in aanraking bent geweest.
- We zullen alle vondsten vastleggen op telformulieren en invoeren op Waterdiertjes.nl en/of Waarneming.nl
- Een samenvatting daarvan zul je enkele weken daarna kunnen vinden op deze pagina.
- Deelname is gratis. Organisatie i.s.m. de LVO-academie
(tekst loopt door onder de foto)
We gaan deze zoekkaart van Tringa paintings gebruiken in het veld, in maart 2026:
Lezing in 2025: voorafgaand de ALV van Volkstuinverenigingen, 27 november 2025
- Aaf Verkade behandelde o.a.: de waterkwaliteit en de aangetroffen beestjes tijdens het slootjescheppen in juni 2025.
- Ze liet zien dat een waterpartij vol kroos niet altijd 'dood' hoeft te zijn: het biedt dieren ook schuilplaatsen tegen futen, reigers e.d.
- Foto's van het veldwerk in juni zijn getoond en er was ruimte voor tien vragen; toen moest de ALV echt beginnen!
- Er werd afgesloten met de toekomst: hoe kunnen tuinders meehelpen met nulmetingen (zoals bij OTV-Roomburg gebeurde), en kunnen we een groep van slootjescheppers vormen die kan assisteren als de nood aan de man is?
Waarnemingen tijdens het slootjescheppen voor de 'nulmeting' in OTV-Roomburg:
- Wat is een nulmeting? Een inventarisatie van de huidige ecologische situatie in een gebied, om zo een startpunt te creëren voor monitoring en beheer.
- In de sloot naast het clubhuis van OTV werden vooral heel veel duikerwantsen, watervlooien en tiendoornige stekelbaarsjes gevonden.
- Aan invasieve exoten zaten er rode Amerikaanse rivierkreeft en marmergrondel in de sloot. Klik hier voor de soortenlijst van OTV.
- Bij 't Vogelhoff (terrein Roomburg) werden ook veel tiendoornige stekelbaarsjes gevonden, van alle lengteklassen (jong tot oud).
- Daarnaast aardig wat zoetwaterslakken én een larve van een kleine watersalamander (zie foto rechtsboven). Klik hier voor de soortenlijst van Roomburg.
- Noot: niet elke sloot is hetzelfde en dus niet alle OTV- of Roomburgsloten bevatten dezelfde dieren die we aantroffen in de bemonsterde sloten. Daarom is maatwerk van groot belang na het baggeren.
Tijdens de sessies vroegen de deelnemers o.a.:
- Wát hebben sloten en oevers het hardst nodig na het baggeren in maart 2026? (Verse aanplant, zo min mogelijk verstoring of vraat door watervogels of kreeften.)
- Kunnen we spreken van maatwerk in bepaalde sloten? (Jazeker! echte sloot-ambassadeurs worden met woord en daad bijgestaan.)
- Lukt het ons om de natuur terug te brengen naar de tijd van de Verkade-albums, begin 20e eeuw? (Jazeker, maar dat kan wel 7-12 jaar duren. Toch zal jonge aanplant al binnen twee of drie jaar goed wortelen.)
- Met bloeiende moerasplantrijke oevers en overal insecten en inheemse vissen, die wel een kreeftje lusten!? (Tuurlijk! Samen met de werkgroep waterplanten van Jacqueline Henrot (Naturalis), Koen van Zoest (KNNV) en leden van Natuurvriendelijke tuinieren worden zaden van moeras en waterplanten geoogst, om in 2026 uit te zetten in de nieuwe oevers.)
- Kunnen we als tuinders bijdragen met een soort van werkgroep, om de ecoloog te helpen bij het eruitvissen van kreeften en visjes tijdens het baggeren? (Daar wordt aan gewerkt!)
Naslagwerken, zoals pdf's met amfibieën, waterdiertjes en karperachtigen:
- Links bovenaan deze pagina vindt u een link met naslagwerken.
- Telformulieren voor macrofauna en vissen voor de situatie 'toen' (bijv. jaren '90 en 2010-2020) en 'nu' (2021-heden) vindt u ook op bovenstaande link.
Als u die invult en emailt, zal Aaf ze toevoegen aan het collectief geheugen van de volkstuinsloten, zie onderaan deze pagina.
Uitleg cursus april-juni 2025
-
De ‘cursus natuurlijk beheer van sloot en oever’ bestond uit één theoriedeel in het clubhuis en twee workshops (praktijkdelen) in het veld.
- Aaf heeft in het clubhuis de theorie behandeld.
- Zoekkaarten en telformulieren werden alvast uitgedeeld, om in te komen ;-).
- Levende beestjes werden lokaal gevangen door de kleinkinderen van tuinlid Marjan en bewonderd door de aanwezigen.
- Iedereen was welkom bij het Slootjescheppen, lid van een vereniging of niet.
- Deelnemers kunnen nu elders in stad en land ook wat betekenen voor het waterleven: het zijn echte ambassadeurs geworden.
Naslagwerken: zie ook linksbovenaan deze pagina
- De sloot hoort bij de tuin! Van Marco Vaartjes en Marcel Betgen.
- Brochure (download PDF).
Wie doet wat?
- Aaf Verkade, adviseur stadsgrachten, zal op diverse plekken onderzoek doen naar de macrofauna in de sloten.
- Allereerst voorafgaand aan de baggerwerkzaamheden, dan vlak daarna en nogmaals een langere periode nadat de onderwaternatuur weer is opgekrabbeld. Welke diertjes komen er als eerste terug?
- Ook gaf Aaf een cursus en praktijkmiddagen over waterkwaliteit, over waarnemingen en ze beantwoordt vragen van de leden van OTV en Roomburg. Daarnaast was er nog een extra lezing, zoals op 27 november 2025, voorafgaand aan de ALV.
- De gemeente Leiden zal de werkzaamheden (zoals het baggeren) op zich nemen. Daarover ontvangen de leden informatie vanuit de gemeente en de eigen vereniging.
Op deze pagina vindt u waarnemingen, nieuwtjes en antwoorden op de meest gestelde vragen
- U kunt uw vraag opsturen naar info@onderwaterinleiden.nl.
- op de kalender verschijnen data en tijden over de lezingen en evt. inventarisatierondes, waarbij u van harte welkom bent!
- Wilt u actief op de hoogte blijven van activiteiten, ontdekkingen en nieuwtjes over het waterleven in Leiden en de rest van de wereld? Meld u dan aan voor de nieuwsbrief van OWL (Onder water in Leiden.nl) en mis geen vis!
