Karperdag di. 30 augustus 2022

• Het Lakenpark zal op dinsdag 30 augustus van 13-15u in het teken staan van de tientallen vis-, kreeft-, krab-, garnaal- en schildpadsoorten die rondzwemmen in de Leidse wateren.
• Vormgever Pieter de Jong en projectleider Aaf Verkade zijn al wekenlang op zoek naar de mooiste foto's, meest interessante weetjes (in Nederlands én Engels!) en hebben al heel wat overlegjes gehad.
• De European City of Science is hoofdsponsor van dit project en draagt bij met deze diepte-investering: de educatieve borden zijn een mooie actualisatie van de oude borden uit 2014 (Blik onder Water in Leiden). Inmiddels zijn er al zo'n tien nieuwe soorten ontdekt, veelal exoten. 
• Maar ook de inheemse spiering en zeeprik kwamen voorbij in de Leidse stadswateren!
• Klik hier voor meer informatie over dit bijzondere watertheater in de Binnenvestgracht: Aaf zal vanuit het water tijdens haar snorkelmonitoringsronde geregeld even gaan staan om uitleg te geven aan het publiek

Flashlightfishing, just one of 10 methods we use to count fish

Their first American crayfish! (exotic species, though)

Would you believe this photo was taken in a canal?

Our canals are full of (young) fish; at least 22 species!

Handpicked media are invited to interview our team

Missisippi slider turtles, at home in Leiden too

A bullhead (rivierdonderpad) saved by Nick

Trashurehunting in the canals, with unbelievable finds!

Nieuwsbrief 66: forellenzwembad, donderpad NL, postzegels NL

In deze nieuwsbrief o.a. de volgende onderwerpen:

• Forellenzwembad in 1993
• Tussenstand Rivierdonderpad
• Donaties worden zó nuttig ingezet!
• Internationaal gebruik van Smoelenboeken
• Waterkwaliteit brokkelt af in NL
• di. 30 augustus Karperdag op 't Lakenplein
• Postzegels Onderwaterleven
• Meld dierkadavers zo snel mogelijk
• Zoetwaterkwallen en meer 'voer'
• Klik hier voor de hele nieuwsbrief incl. foto's.

Bonus

• De ontdekte Kolblei in de Leidse Hout!
• Lees hier over de Zomerklas 2022 met Museum Boerhaave en JES Rijnland.

Bijvoeren zwanenpullen Cronesteyn succesvol

In 2021 stierven alle zwanenpullen in Polderpark Cronesteyn (Leiden) aan ondervoeding.

• In verband met de afwezigheid van geschikte onderwaterplanten voor zwanenpullen werd o.a. via de IVN afdeling Leiden rondgevraagd naar het beste opfokvoer voor de pullen van 2022.
• Velen antwoordden ons met goede raad, waarvoor duizendmaal dank.
• Het beste voer bleek te zijn: gammarus (vlokreeftjes), samen met versgemaaid gras en kroos.
• Noot: Hierbij heeft een burger de zorgplicht voor knobbelzwanen van de gemeente overgenomen.
• Ook al geldt er een voederverbod in Leiden, in dit geval is voor de gezondheid en het voortbestaan van deze beschermde, lokale dierpopulatie een goed alternatief gekozen (dus géén brood).
• De filmpjes van de 'peuters t/m de jong-volwassenen' werden ingestuurd door Rob. Dank, Rob!
• Donaties aan Rob voor de gemaakte kosten (5 euro per dag, sinds begin mei), kunnen overgemaakt worden naar C.A.M. Nederstigt e/o R. van Royen, IBAN: NL33ASNB0707498198

Leidse Hout 2022

We leerden weer zoveel met de Zomerschool van JES Rijnland en Museum Boerhaave!

• op 3 augustus 2022 was de watertemperatuur 24 graden aan het oppervlak, en op de grote bergen gedoornd hoornblad nog véél hoger
• Ideaal dus voor de Grote Roodoogjuffer (Erythromma najas) om daar massaal eitjes af te zetten 
• Klik op het Smoelenboek voor de interviews met Zeelten Frutu, Zulu en Mumu
• En op deze pagina meer algemene vissen, zoals de Riet- en Blankvoorn, Kolblei (nieuwe soort!)
• Overigens: op de bodem van de vijver, in het diepste deel, was het gelukkig minder lauwe soep: slechts zo'n 20 graden!

Nieuwsbrief 65: lintje, snoek mei niet, wolhandkrabben

• Koninklijke onderscheiding voor OWL!
• Hoe doet ie dat, vervellen? De Chinese wolhandkrab
• Snoek mei niet
• Zelf gespot
• 5 nieuwe zandkisten
• Prikken en Spieringen in de Unipercontainer
• Prikkerige postzegels nodig?
• Lees-, kijk- en luistervoer

Lees hier de hele  digitale nieuwsbrief, inclusief filmpjes en foto's.

Nieuwsbrief 64: 25e vissoort, vismigratiebarrière en krabbende krab

• Morgen is er weer een 'tag' - poets 'm eraf
• Kleine mantelmeeuw gekiekt door Peter
• Een krabbende krab: daar kijk je van op
• Snoek Witlip herkend in de AWD
• Tienduizenden vissen klem door dichte sluis (foto: Esme Fantozzi)
• 25e vissoort in Leiden ontdekt

Lees hier de hele nieuwsbrief, met plaatjes en verdieping, zoals hyperlinks naar de bronnen

25e vissoort, een Oekraïense bodemvis

Bij het onderzoeken van de bijvangsten in de drijfvuilcontainer aan de Maresingel ontdekte Aaf Verkade een nieuwe exoot, en daarmee de 25e vissoort voor Leiden: de Kaukasische dwerggrondel (Knipowitschia caucasica).

Bockhorstfoto's avondsnorkelen

• De bewoners van de Bockhorst vertelden Aaf dat ze haar heel graag een keer 's avonds wilden zien zaklampsnorkelen.
• Op 19 september 2021 was het zover: met camera en zaklamp ging Aaf te water. 
• Zouden de waarnemingen anders zijn dan overdag? Ja en nee:

Meer exoten

• Aaf ving 2 gevlekte en 31 rode Amerikaanse rivierkreeften,
• Waaronder drie net vervelde dieren,
• en één vrouwtje met ruim 200 eieren (het was een jong vrouwtje van dit jaar, 9 cm lang exclusief klauwen).
• Volwassen vrouwtjes kunnen tot wel 900 eitjes bij zich dragen, verdiep je hier in deze plaagsoort
• In totaal spotte Aaf snorkelend 22 vrouwtjes, 11 mannetjes en er waren er 14 haar te snel af (die schoten bijvoorbeeld onder de beschoeiing of de rietwortels)
• De marmergrondels waren met honderden aanwezig: dat is een exotische grondel uit het Oostblok. Gelukkig werd erop gejaagd door onze inheemse baars. Nog even oefenen en dan leren ze het wel!

Minder inheemse (Nederlandse) exemplaren, wel meer soorten

• Er werden veel minder alvers, blankvoorns en rietvoorns geteld dan overdag
• Wel zag Aaf een jonge zeelt, geen bittervoorn (RAVON legde uit dat het toch een blankvoorn was), veel kleine modderkruipers en mogelijk een pos

Parasieten

• Wist u dat vissen ook luizen (kunnen) hebben?
• Vooral in zo'n soortenrijke sloot, waar veel vissen zwemmen, voelen luizen zich prima thuis.
• Ze hoeven niet lang te wachten tot er een 'prooi' voorbij zwemt, waarop ze kunnen landen.
• Vervolgens zijn ze -net als zoogdierluizen- heel vervelend, want ze kriebelen en zuigen bloed. Deze alver op de foto ziet er dan ook nogal beteuterd uit.
• De luis is de wat donkerder cirkel achter de rechterkieuw: haast zo groot als de rugvin! Probeer hem dan maar eens los te schudden. 
• Als u de luis niet goed kunt zien, denk dan aan een degenkrab, die vorm ongeveer heeft de luis 
• Spiekplaat onderaan deze pagina! Verdiep je hier verder in de karperluis, de Argulus Foliaceus 

Kijk op de nieuwspagina naar nog meer uitleg over deze Bockhorst-ronde

of hop direct naar: het Smoelenboek aquatische Bockhorstdieren zomer 2021, met foto's van deze zomer (overdag genomen)

Wat is een karperluis?